THÔNG TƯ 99 CHẾ ĐỘ KẾ TOÁN MỚI - NHỮNG THAY ĐỔI TRỌNG YẾU [ProTalk] Webinar

4 min read

Tóm tắt

Webinar ProTalk với chuyên gia SS Global phân tích những thay đổi trọng yếu của Thông tư 99/2025, thay thế Thông tư 200/2014 về chế độ kế toán doanh nghiệp, có hiệu lực từ 01/01/2026. Thông tư 99 về bản chất là thông tư sửa đổi, chưa tiệm cận hoàn toàn với IFRS, nhưng là bước đệm trước khi VFAS (Vietnam Financial Accounting Standards) được ban hành khoảng 2028-2029. Các thay đổi trọng yếu gồm: bắt buộc xây dựng quy chế quản trị nội bộ và kiểm soát nội bộ, điều chỉnh phân loại và hạch toán tài sản sinh học, bỏ chích trước chi phí sửa chữa lớn, đơn giản hóa quy tắc tỷ giá ngoại tệ, và siết phân loại chứng khoán kinh doanh không được tái phân loại sau khi đã xác định.

Outline / Ý chính

  • Bối cảnh ra đời: Thông tư 99 thay thế Thông tư 200 sau 11 năm - về pháp lý là thông tư thay thế nhưng bản chất là thông tư sửa đổi; lộ trình 10 năm/lần của chế độ kế toán Việt Nam (QĐ1141-1995, QĐ15-2005, TT200-2014, TT99-2025)
  • Tinh thần chung: phân cấp phân quyền cho doanh nghiệp chủ động hơn (tự xây hệ thống tài khoản, biểu mẫu riêng) nhưng phải thuyết minh rõ trong chính sách kế toán; chuyển từ rule-based sang principle-based
  • Điểm mới Điều 3 - quản trị và kiểm soát nội bộ: doanh nghiệp bắt buộc xây quy chế quản trị nội bộ (governance) và tổ chức kiểm soát nội bộ (internal control), phân định rõ trách nhiệm từng bộ phận - không để kế toán chịu trách nhiệm cho những giao dịch mình không kiểm soát
  • Tài sản sinh học (TK 215 mới): phân loại riêng thay vì dùng chung TK tài sản cố định hoặc hàng tồn kho; tiệm cận IAS 41 ở bước phân loại nhưng chưa áp dụng đo lường theo giá trị hợp lý - vẫn theo giá gốc
  • Chi phí sửa chữa tài sản: bỏ hoàn toàn chích trước chi phí sửa chữa định kỳ (sửa chữa lớn); phân chia thành sửa chữa thường xuyên, sửa chữa định kỳ, cải tạo nâng cấp; ảnh hưởng lớn tới ngành hàng không, tàu biển, dầu khí
  • Tỷ giá ngoại tệ: đơn giản hóa bằng cách hợp nhất TT200 và TT53 - doanh nghiệp được chọn tỷ giá mua bán bình quân chuyển khoản hoặc tỷ giá xấp xỉ (±1%) cho cả phát sinh trong kỳ và đánh giá cuối kỳ; mở rộng biên độ tỷ giá bình quân khi chuyển đổi BCTC
  • Chứng khoán kinh doanh: không được tái phân loại sau khi đã xác định là chứng khoán kinh doanh (FVTPL) - ngăn doanh nghiệp chuyển loại để tránh ghi lỗ; chi phí giao dịch ghi thẳng vào chi phí kỳ thay vì vào giá gốc
  • Các thay đổi khác: đổi tên bảng cân đối kế toán thành báo cáo tình hình tài chính; đổi chi phí trả trước thành chi phí chờ phân bổ; bỏ quy định phân phối lợi nhuận dựa vào BCTC hợp nhất của công ty mẹ; quy định sáp nhập dưới kiểm soát chung phải dùng giá trị ghi sổ; lộ trình VFAS dự kiến 2028-2029

Khái niệm trích xuất